‘Ontdek het Nebo‑Sarsekim‑kleitablet: een 6e‑eeuwse Babylonische vermelding van een hoge eunuch, die bijdraagt aan de historische bevestiging van Bijbelse namen en de inname van Jeruzalem. Lees verder.’ (2 minuten leestijd, :05 minuten video)

Niet-Bijbelse bron: 6e eeuw v.Chr

Weet je niet zeker wat je moet geloven over de Bijbel? Is het feit of fictie? Om te beoordelen of de Bijbel historisch betrouwbaar is, kijken we naar niet-Bijbelse bronnen zoals het Nebo-Sarsekim kleitablet; daarmee maken we een ‘tijdsreis’ naar de 6e eeuw v.Chr. Het Nebo-Sarsekim kleitablet vermeldt de naam van een hoge Babylonische ambtenaar en versterkt daarmee de historische context rond de belegering van Jeruzalem in 597 v.Chr.

Nebo-Sarsekim-kleitablet — vondst en inhoud

In het British Museum bevindt zich een kleitablet, gedateerd rond 595 v.Chr. Het spijkerschrift noemt een ambtenaar van koning Nebukadnezar van Babylonië. Het tablet vond men in Sippar, een oude Babylonische stad aan de oostelijke Eufraat. Sippar had twee wijken: “Sippar van de Zonnegod” en “Sippar van de godin Ishtar”. In 2 Koningen 18:34 worden zij genoemd als “de goden van Sefarwaïm”.

De inscriptie luidt onder meer: “[M.b.t.] 1.5 minas (~850 gram) goud, eigendom van Nabu-sharrussu-ukin, de hoofd-eunuch, welke hij zond met Arad-Banitu de eunuch van [de tempel] Esangila: Arad-Banitu heeft [het] afgeleverd aan Esangila. In aanwezigheid van Bel-usat, zoon van Alpaya, de koninklijke lijfwacht, [en/van] Nadin, zoon van Marduk-zer-ibni. Maand XI, dag 18, jaar 10 [van] Nebukadnezar koning van Babylonië.” Deze formulering plaatst Nabu-sharrussu-ukin als hoffunctionaris met de titel die overeenkomt met het Hebreeuwse ‘Rab-saris’.

Jeremia en de namen van bevelhebbers

Jeremia 39:1–2 vermeldt: “In het negende jaar van Zedekia… kwam Nebukadnezar met heel zijn leger naar Jeruzalem en zij belegerden het.” Het volgende vers noemt vervolgens de vorsten en legeraanvoerders bij de Middenpoort. Bij vertalingen zijn die namen in de loop der tijd verschillend weergegeven, waardoor er twee tot acht namen in moderne Bijbelvertalingen verschijnen. Voorbeelden van varianten: “Nergal-sarezer Samgar-nebu, Sarsechim Rab-saris, Nergal-sarezer Rab-mag” (SV); of “Nergal-Sarezer, Samgar-Nebu, Sarsechim, de bevelhebber van de hofhouding, Nergal-Sarezer, de rab-mag” (HSV). Zulke verschillen ontstaan door transcriptie van Babylonische namen naar het Hebreeuws en daarna naar moderne talen.

Koppeling tussen tablet en Bijbel

Het Hebreeuwse woord dat in het Nederlands vaak als ‘Rab-saris’ wordt vertaald, betekent letterlijk ‘eunuch’. Die titel komt overeen met de functie die het Nebo-Sarsekim kleitablet toeschrijft aan Nabu-sharrussu-ukin. Daarom is het historisch aannemelijk dat de in Jeremia genoemde Sarsechim dezelfde persoon is als de op het tablet genoemde Nabu-sharrussu-ukin.

Kortom: het Nebo-Sarsekim kleitablet biedt niet-Bijbels bewijs dat de bijbelse namen en functies in grote lijnen overeenkomen met Babylonische bronnen.

Reis verder terug in de tijd…

Ontdek de Jeruzalem-kroniek: Babylonische kleitabletten bevestigen Nebukadnezars belegering (597 v.Chr.), Jojachins gevangenschap en rantsoenen — archeologisch bewijs dat Bijbelse gebeurtenissen historisch zijn. Lees het hele verhaal.