‘DNA bevat een complexe, digitale code die proteïnes aanstuurt; wetenschappers noemen oorsprong raadselachtig. Durf jij de herkomst van deze informatie en mogelijke ontwerpvragen te onderzoeken?’ (5 minuten leestijd; 8:06 en 3:35 minuten videos)

DNA

DNA (deoxyribonucleïnezuur) is een macromolecuul dat door ontdekkers werd omschreven als “het geheim van het leven”. DNA bevat digitale informatie in de vorm van vier letters: A, C, G en T. Setjes van drie letters vormen een code; samen vormen die codes een complexe instructieset. Bill Gates vergeleek DNA met een computersprogramma, maar dan vele malen geavanceerder dan enige software.

Werking en functie van DNA

DNA bevat instructies voor de productie van proteïnen. Proteïnen functioneren als gereedschap in de cel: elk molecuul vervult een specifieke taak die nodig is voor het leven van de cel. Daarnaast stuurt DNA het bouwen van mechanische onderdelen en systemen; men kan het vergelijken met een 3D-printer die digitale bouwtekeningen omzet in driedimensionale structuren volgens ontwerpvoorschriften.

Niet-coderend DNA en regulatie

Slechts ongeveer 2% van ons DNA codeert voor eiwitten. Tot 2012 zagen wetenschappers de overige 98% vaak als “rommel”, maar recent onderzoek toont dat die niet‑coderende delen belangrijke regulerende functies vervullen. Zij beïnvloeden hoe cellen, organen en weefsels zich gedragen en zijn cruciaal voor het begrijpen van ziektemechanismen.

Het ‘boek des levens’

Op 14 april 2003 meldde het Human Genome Project dat 99% van de structuur van menselijk DNA in kaart was gebracht met 99,99% nauwkeurigheid. Zet je die DNA‑gegevens achter elkaar, dan reikt de reeks vele malen de afstand naar de zon; geprint in paperback vormt het een stapel van ruim 6.000 meter. Daarom werd dit overzicht vaak het ‘boek des levens’ genoemd.

Herkomst van de code

De oorsprong van de DNA‑code blijft een open vraag. Hoe konden simpele chemische reacties leiden tot zo’n complexe digitale instructieset? Een puur zelforganiserend proces lijkt onwaarschijnlijk als verklaring voor het ontstaan van coherente, foutloze code die functionele eiwitten mogelijk maakt.

Hoe groot is de kans dat als je 20 magnetische letters op een metaal oppervlak gooit, het begrijpbare woorden zal gaan spellen. Hoe groot is de kans dat op deze wijze een voltooid en foutloos woordenboek zal vormen? Dit illustreert hoe klein de kans is op een compleet, betekenisvol systeem zonder gerichte processen!

Uitspraken van wetenschappers over DNA

• “Evolutie mist een wetenschappelijk aanvaardbare verklaring van de bron van de precies geplande codes in cellen zonder welke er geen specifieke eiwitten kunnen zijn en dus geen leven.” — David A. Kaufman, Ph.D.
• “Generatie na generatie wordt het genetische erfgoed nauwgezet bewaard in DNA … zelfs kleine fouten kunnen levensbedreigend zijn … het werkelijke aantal fouten is zeer laag.” — Miroslav Radman & Robert Wagner.
• “De kans dat nuttige DNA-moleculen zich zouden ontwikkelen zonder een ontwerper is blijkbaar nul. Laat ik dan afsluiten met de vraag wie er eerst kwam: het DNA (wat essentieel is voor de synthese van eiwitten) of het eiwitenzym (DNA-polymerase) zonder welke DNA-synthese nihil is? Er is vrijwel geen enkele kans dat chemische ‘letters’ spontaan coherent DNA en eiwit ‘woorden’ zouden produceren.” — George Howe.
• “Een begrijpelijke communicatie via radiosignaal van een ver sterrenstelsel zou op grote schaal worden geprezen als bewijs van een intelligente bron. Waarom vormt de berichtvolgorde op het DNA-molecuul dan ook niet prima facie bewijs voor een intelligente bron?” — Charles B. Thaxton, Walter L. Bradley & Robert L. Olsen.

Redeneren over verklaringen

Wetenschappers beoordelen hypothesen vaak op basis van welke verklaring het beste past bij de bewijzen. Uniformitarianisme zoekt processen uit het heden die verschijnselen uit het verleden verklaren. Welke huidige processen produceren echter digitale codes zoals DNA? Denkvermogen en intelligentie verklaren het fenomeen van geordende, doelgerichte informatie het meest direct.

Een mogelijke conclusie

Als men nadenkt over codes en programmering, is denkvermogen een plausibele verklaring voor complexe, betekenisvolle instructies. In geloofscontext wordt soms verwezen naar het begrip ‘poiema’ (product van creatieve daad) als verklaring voor zulke ontwerpen. Wellicht roept DNA zodanige vragen op dat het uitnodigt tot verder nadenken over oorsprong en oorzaak.

Complexe organen

De cel en ogen blijken extreem complex; ontbrekende evolutionaire tussenstappen en astronomische kansen op abiogenese roepen vragen op — durf jij de oorsprong van leven en ontwerp te onderzoeken?