‘Ontdek historische bevestiging van Daniël: Nabonidus-cilinder en kroniek tonen Belsazar en Babylonische gebeurtenissen aan — reis terug naar de 6e eeuw v.Chr. Lees verder en oordeel zelf.’ (4 minuten leestijd, 5:57 en 8:35 minuten video)

Niet-Bijbelse bron: 6e eeuw v.Chr

Weet je niet zeker wat je moet geloven over de Bijbel? Is het feit of fictie? Om te beoordelen of de Bijbel een betrouwbaar historisch verslag is, kijken we naar niet-Bijbelse bronnen zoals de Nabonidus cilinder en kroniek; daarmee maken we een ‘tijdsreis’ naar de 6e eeuw v.Chr. Deze vondsten ondersteunen de historische betrouwbaarheid van het boek Daniël.

Canon van Ptolemaeus

Claudius Ptolemaeus (ca. 87–150 n.Chr.) was een Grieks wiskundige, geograaf, astroloog en astronoom. Hij registreerde astronomische fenomenen zoals zonsverduisteringen. Omdat er toen geen uniforme jaartelling bestond, kreeg elk jaar een naam van een ambtenaar, een belangrijke gebeurtenis of het regeerjaar van een koning. De door Ptolemaeus bewaarde lijst gaat terug tot koning Nabonassaros, die rond 747–734 v.Chr. over Babylonië regeerde. Die lijst vormt een canon met namen van Babylonische, Perzische, Griekse en Egyptische heersers over een periode van circa acht eeuwen.

Babylonische ballingschap

In 626 v.Chr. kwam Nabopolassar, gouverneur van Babylonië, in opstand tegen het Assyrische rijk. Twintig jaar later was Babylonië oppermachtig en werden zowel het Assyrische als het Egyptische leger vernietigd door kroonprins Nebukadnezar II, de oudste zoon van Nabopolassar. Tijdens deze campagne namen de Babyloniërs Daniël uit Juda als banneling mee naar Babel. Daardoor werd Daniël een ooggetuige van de opkomst en ondergang van het Babylonische rijk.

Ondergang van het Babylonische rijk

Volgens de Canon van Ptolemaeus volgde Nabonidus als vijfde en laatste koning van Babel en daarna kwam de Perzische koning Cyrus de Grote. In het Bijbelboek Daniël daarentegen wordt Belsazar genoemd als laatste Babylonische koning, de zoon van Nebukadnezar II. Omdat Belsazar lange tijd niet voorkwam in niet-Bijbelse bronnen, beschouwde men Daniël vroeger als historisch onjuist — totdat men nieuwe vondsten deed.

Nabonidus-cilinder van Ur

In 1854 ontdekte men in de fundering van een ziggoerat in Ur een terracotta cilinder. Het spijkerschrift beschrijft een reparatie aan de tempel van de maangod Sin in Ur. Bovendien bevat de tekst een gebed van koning Nabonidus voor zijn oudste zoon Bel-šar-usur (Belsazar). Deze Nabonidus cilinder bevestigt direct de bijbelse vermelding van Belsazar en verbetert daarmee de historische consistentie.

Uitleg: “zoon” en “vader” in Semitische talen

In Semitische talen zoals Hebreeuws en Aramees betekenen woorden als vader en zoon vaak ‘voorouder’ en ‘afstammeling’. Zo zegt God in Genesis tegen Jacob: “Ik ben de Heer, de God van je (groot)vader Abraham.” Evenzo wordt Jezus in de Bijbel vaak “Zoon van David” genoemd. Daarom is het goed mogelijk dat Belsazar zowel als zoon van Nabonidus gezien kan worden en ook als afstammeling van Nebukadnezar.

Het Bijbelboek Daniël

Tijdens een feestmaal van koning Belsazar zag men een hand die op een gepleisterde muur schreef. De inscriptie was onleesbaar voor de koninklijke raad. Vervolgens riep de koning: “Iedereen die dit schrift kan lezen en mij de uitleg kan geven, zal in purper worden gekleed, met een gouden keten om zijn hals, en hij zal als derde in het koninkrijk heersen” (Dan. 5:7). Alleen Daniël kon de woorden verklaren: “MENE, MENE, TEKEL, UFARSIN.” Daniël legde uit dat God het koningschap had afgemeten, dat Belsazar was gewogen en te licht bevonden, en dat zijn rijk verdeeld zou worden en aan de Meden en de Perzen gegeven zou worden. Diezelfde nacht werd Belsazar gedood (Dan. 5:25–30). Daniël werd daarna tijdelijk derde in rang; de vraag wie eerste en tweede waren, vereist nadere historische context.

Nabonidus-kroniek

Het British Museum bezit sinds 1879 de zogenaamde Nabonidus-kroniek. Dit Babylonische kleitablet beschrijft in spijkerschrift de regeerperiode van de laatste onafhankelijke Babylonische koning Nabonidus, de opkomst van Cyrus de Grote (Kores in de Bijbel) en de verovering van Babylon. Daardoor levert het belangrijke informatie over die periode. De kroniek meldt dat Nabonidus langere tijd afwezig was uit Babylon omdat hij Arabië wilde onderwerpen. In zijn derde regeerjaar veroverde hij Edom, wat hem toegang gaf tot de Golf van Akaba. Van zijn zevende tot waarschijnlijk zestiende ambtsjaar verbleef hij in de oase van Temâ in de Arabische woestijn. Daarom is het zeer waarschijnlijk dat kroonprins Belsazar als regent in Babylon optrad en zo het koningschap uitoefende als ‘tweede in rang’.

Reis verder terug in de tijd…

Ontdek het Nebo‑Sarsekim‑kleitablet: een 6e‑eeuwse Babylonische vermelding van een hoge eunuch, die bijdraagt aan de historische bevestiging van Bijbelse namen en de inname van Jeruzalem. Lees verder.