‘In een jachtige wereld benadrukt de sabbat rust en herstel. Geschiedenis toont dat zondagsplicht door de kerk werd ingesteld; ontdek waarom zaterdag als Godgezegende rustdag blijft gelden. Lees verder.’ (6 minuten leestijd)

Rustdag

In onze 24/7-samenleving waarin alles moet en kan, is er weinig ruimte voor rust. Onder sociale druk is burn-out beroepsziekte nummer één geworden. Drie op de vier jongeren ervaart stress en burn-outklachten. Nu meer dan ooit is een periode van rust belangrijk voor onze fysieke en geestelijke gezondheid. Rustdag biedt herstel voor lichaam en ziel. “Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast bent, en Ik zal u rust geven.” (Mat. 11:28)

Zondagsrust

Bisschop T. Enright schreef brieven en artikelen gericht aan protestantse christenen. Hij stelde dat protestanten door het onderhouden van zondagsrust de macht van de Katholieke Kerk erkennen. Hieronder volgen citaten uit een krantenartikel. Enrights visie wordt breed gedeeld binnen de Katholieke Kerk.

Sola scriptura

In het protestantisme geldt uitsluitend het Schrift als gezaghebbend. Echter in de Rooms-Katholieke Kerk staat traditie boven Schrift. Enright schreef dat de Katholieke Kerk de macht heeft wetten bindend te maken aan het geweten, zelfs in tegenspraak met God.

Gedenk de sabbatdag

Als voorbeeld van die macht wees Enright op de zondagsviering: welk recht hebben protestantse kerken om die dag te houden? Hij stelde dat de Zondag, niet de Sabbat is volgens Bijbel en geschiedschrijving. Om zijn punt te benadrukken bood hij herhaaldelijk $1000 aan wie uit de Bijbel kon bewijzen dat Zondag de te houden dag is; niemand eiste het geld op.

De sabbat is een…

• Eeuwige instelling: Gods Woord verandert niet, en de sabbat is een eeuwige instelling van God (Jes. 40:8; 1 Pe. 1:24-25; Lev.16:31). De sabbat werd ingesteld nadat God de mens op de zesde dag had geschapen (Gen. 1:26-27). Daarom geldt de rustdag voor alle mensen die zich bij God aansluiten (Ex.12:38; Joz.8:33). Abraham hield dergelijke voorschriften al voordat ze schriftelijk werden vastgelegd (Gen. 26:5). Voorts openbaarde Jesaja dat in de toekomst alle volken de sabbat zullen onderhouden (Jes.56:1-7; 66:22-23).
• Gebod: het betreft het vierde gebod van de tien (Ex.20:8-11; Deut.5:12-15). “Zes dagen werkt men; de zevende dag is de sabbat van de HEERE. Op die dag mag geen enkel werk worden gedaan: noch door u, noch door uw zoon of dochter, noch door uw slaaf, noch door uw vee, noch door de vreemdeling. De HEERE zegende en heiligde die dag.”
• Zegel: sinds mensenheugenis fungeert een zegel als waarborg voor echtheid van plechtige documenten. Zo toont het sabbatgebod de afzender: de HEERE, Schepper van hemel en aarde (Ex.3:13-15).
• Werkwoord: het Hebreeuwse ‘sabbat’ komt van ‘sjavat’ — ophouden en opnieuw ademen. Sabbat betekent letterlijk ophouden met doen; het is pauze houden en op adem komen.
• Feestdag: sabbat is ook een van Gods feestdagen (Lev.23:2-3). De HEERE noemt ze “Mijn feestdagen”. Men stopt met werken om te kunnen feesten; de sabbat ziet uit naar een nieuwe schepping.
• Verbondsteken: net zoals de regenboog, is de sabbat een verbondsteken tussen God en mensen die zich bij Hem aansluiten (Ez.20:12,20; Ex.12:38).
• Naam: de zevende dag draagt de naam ‘sabbat’.

De zevende dag

De sabbat is de zevende dag van de week (Gen.2:2-3; Ex.20:10-11; Deut.5:14). Als enige weekdag is zij door God gezegend en geheiligd. Geheiligd betekent: apart gezet van de andere dagen. Daarom heeft de zevende dag een naam; de andere dagen telt men als de eerste, tweede, derde enzovoort na de sabbat.

In veel talen herkennen mensen de sabbatnaam. Vraag een Italiaan; zaterdag heet ‘sabato’. Daardoor blijkt de zevende dag culturele herkenbaarheid te hebben.

De eerste dag

Enright benadrukte dat de autoriteit die de rustdag veranderde, werelds was. Hij stelde dat het geen hemelse autoriteit betrof, want Gods Woord blijft onveranderlijk. In zijn bewoordingen verschafte de Katholieke Kerk de verandering van zaterdag naar zondag. Bovendien dwong zij mensen om zondag te houden en veroordeelde volgens Enright degenen die de sabbat bleven vieren.

De geschiedschrijving bevestigt dat tijdens de Concilie van Laodicea (A.D. 364) Canon XXIX verklaarde dat christenen geen Joodse gewoonten moeten volgen door op de sabbat te rusten maar zouden moeten werken en de Dag des Heren eren; wie Joodse gewoontes volgde, kon worden verstoten.

De Katholieke Kerk bevestigt dat de sabbat door God gezegend is. Toch meent men dat traditie de macht verleent om de rustdag van zaterdag naar zondag te verplaatsen; daarmee wordt Gods zegening echter niet automatisch overgedragen.

Kerstenen

‘Kerstenen’ beschrijft hoe heidense volkeren tot het christendom bekeerd werden. Hierbij adopteerde men heidense plaatsen, feestdagen en tradities. Zo maakte men het geloof acceptabel voor heidense mensen. De kerk vernietigde daardoor het heidendom niet, maar integreerde delen ervan.

In het Romeinse rijk speelde de cultus van Sol Invictus een voorname rol. Keizer Constantijn introduceerde de ‘Heilige Dag van de Zon’ als officiële rustdag op 7 maart 321 (Codex Justinianus (lib. 3, tit. 12, 3)). Later, in de 4e eeuw, verbood de kerk rust op de sabbat onder excommunicatie. 

In de 4e eeuw schreef Socrates Scholastic in zijn boek Ekklesiatike Historia: “Bijna alle kerken in de wereld vierden de heilige mysteriën (de maaltijd des Heren) wekelijks op de sabbat, echter de christenen van Rome en Alexandrië zijn opgehouden dit te doen vanwege een oude traditie“.

Twee heren?

Jezus is de Heer van de sabbat (Mat.12:8). Zijn discipelen, apostelen en de vroegchristelijke gemeente volgden Zijn voorbeeld en heiligden de sabbat. Als gevolg hiervan rijst de vraag: aan wie buigt men gehoorzaam wanneer men de eerste dag houdt?

Enright vroeg retorisch welke kerk wereldwijd gehoorzaamd wordt. Protestanten noemen hem soms antichrist, Babylon of erger, terwijl zij hoog houden dat zij de Bijbel volgen; toch, zo stelde hij, erkennen zij door de Zondag te onderhouden de macht van de Katholieke Kerk.

Kortom, de Katholieke Kerk stelde het zondaggebod vast; haar jurisdictie is mondiaal en zij baseert autoriteit op gehoorzame volgers. Er zijn aldus twee heren: de Heer van de sabbat en een heer van de zondag. Jezus waarschuwt: niemand kan twee heren dienen (Mat.6:24).

Het scharlaken-gekleurde dier, Babylon

Daniël ontving een visioen over een koning die woorden tegen de Allerhoogste zou spreken en die tijden en wet zou veranderen (Dan.7:24-25). Sinds de Reformatie herkennen protestanten hierin het pausdom. Het pausdom functioneerde als een macht die werelds en geestelijk invloedrijk was; het maakte naar overtuiging van critici wetten bindend die strijdig leken met de Allerhoogste.

Historisch vervolgde het pausdom andersdenkenden. De inquisitie illustreert hoe protestanten de vervolging van de heiligen zagen. Verder wijzigde het pausdom teksten en feesten, zoals het sabbatgebod en de viering van Pesach (Pasen); daardoor veranderde de wet en bepaalde tijden.

Eindwoord

Bijbel en geschiedschrijving tonen dat het sabbatgebod eeuwenlang door christenen werd geheiligd. Profetisch openbaarde God dat in de toekomst alle volken de sabbat zullen heiligen. Daarom blijft de vraag relevant: is het Gods wil dat de kerk in de tussenperiode de sabbat niet heiligt?

De Katholieke Kerk erkent dat de zondagsviering een menselijke traditie is. Evenzo was in Jezus’ tijd sprake van menselijke tradities; Zijn antwoord legde nadruk op Gods wet boven menselijke regels.

“Hij antwoordde: ‘Huichelaars!… U houdt vast aan de traditie, maar aan Gods opdracht denkt u niet. U schuift Gods gebod aan de kant en zet uw traditie ervoor in de plaats.” (Mar.7:6-9 HB)

Gods reddingsplan

Ontdek Gods gefaseerd reddingsplan: moadiem als profetische gezette tijden—van Pesach tot Loofhutten—elk feest onthult een fase van verlossing, heiliging en uiteindelijke vervulling. Lees verder.