‘Gods karakter ‘na-ijver’ toont zowel vurige toewijding als afwering van afgoderij: een beschermende, brandende liefde voor zijn volk die vijanden veroordeelt maar trouw en zorgzaamheid garandeert.’ (3 minuten leestijd)

Gods Na-ijver

Pinehas, een kleinzoon van Aäron, greep daadkrachtig in (Num. 25:6-9) en wendde daardoor Gods grimmigheid af. God zegt dat Pinehas zich met ijver (vurig, actief) voor God inzette en zo voorkwam dat Gods na-ijver het volk zou vernietigen (Num. 25:11). In Exodus 34:14 lezen we: “U mag zich niet neerbuigen voor een andere god; de Naam van de HEERE is immers de Na-ijverige. Een na-ijverig God is Hij.” Wat zegt dit over Gods karakter?

Na-ijverig karakter

Het woord ‘na-ijverig’ heeft verschillende vertalingen. Vaak komen synoniemen voor als afgunst, nijd, rivaliteit, competitie en jaloezie. Daarom wordt in veel contexten ook ‘jaloers’ gebruikt. Mensen vinden jaloezie meestal negatief.

Echter, de Statenvertaling gebruikt ‘ijverig’. Die term heeft positieve bijbetekenissen: actief, ambitieus, arbeidzaam, naarstig, nijverig, vlijtig en vurig. In die zin krijgt Gods karakter een bemoedigende lading.

Qanna-karakter

Het Hebreeuwse qanna’ (qanna) draagt beide kanten van de betekenis. Dit woord wordt vijfmaal exclusief gebruikt om Gods ‘jaloezie’ tegen afgoderij aan te duiden (Ex. 20:5; 34:14; Deut. 4:24; 5:9; 6:15). Tegelijk toont de afleiding qana’ de positieve kant van Gods betrokkenheid.

Zo lezen we in Joël 2:18 (HSV) dat God qana’ opneemt “voor Zijn land, en Hij spaarde Zijn volk”. Bij Jesaja verschijnt ook de goede kant: er staat dat de na-ijver van de HEERE van de legermachten zal handelen en vrede zal brengen (Jes. 9:6). Andere vertalingen spreken van Zijn “brandende liefde”.

Brandende liefde

Voor Zijn volk heeft God een brandende liefde, vergelijkbaar met de liefde van een man voor zijn vrouw. In Numeri 25 zorgde ontrouw van Israël ervoor dat Gods jaloezie opvlamde. Israël verbleef in Sittim; het volk ging hoererij bedrijven met de dochters van Moab, deed offers aan vreemde goden en boog zich voor hen neer. Daardoor ontbrandde de toorn van de HEERE tegen Israël (Num. 25:1-3).

In Exodus 34:14 waarschuwde God de Israëlieten om niet ontrouw te zijn: “Ik ben een na-ijverig God.” Vervolgens waarschuwt Hij nadrukkelijk tegen gedrag dat, zoals in Numeri, tot een plaag kan leiden — een duidelijk teken en waarschuwing van God.

Gods karakter

Kortom: Gods karakter is na-ijver. In die na-ijver ligt Zijn toewijding en hartstochtelijke zorgzaamheid. Enerzijds is het vuur dat Zijn vijanden kan treffen (Deut. 4:24; Sef. 1:18; Ez. 38:19); anderzijds beschermt en voorziet Zijn brandende liefde degenen die Hem toebehoren (Joël 2:18; Jes. 9:6).

Gelijk aan de Vader is de Zoon ook na-ijverig: Hij kwam als lam, maar Hij zal wederkeren als leeuw!

God de Zoon

Ontdek waarom Jezus niet zomaar ‘een zoon’ maar dé Zoon van God is: getuigenissen, unieke relatie met de Vader en uitspraken die Zijn goddelijkheid blootleggen. Lees verder.